Kimdir

Abdulbaki Gölpınarlı ’nın Hayatı ve Çalışmaları

Bu yazımızda Abdulbaki Gölpınarlı ’nın hayatını ve yaptığı çalışmalara değineceğiz.

Gerçek adı Mustafa İzzet Bâkî olan edebiyat tarihçisi ve çevirmen Abdulbaki Gölpınarlı 12 Ocak 1900 yılında İstanbul’da doğdu. Cedleri Azerbaycanlıdır. Babası Gazeteci olan Ahmed Agâh Efendi, Mevlevî idi. Gelenbevî İdâdîsinin son sınıfındayken babası Ahmed Agâh Efendiyi kaybetti. Tahsiline ara vererek çalışmak zorunda kaldı. İstanbul Vezneciler’de kitapçılık yaptı. Çorum’un Alaca ilçesindeki Menbâ-i İrfân İptidâî Mektebinde öğretmenlik ve idarecilik görevinde bulundu.

1922 yılında İstanbul’a dönerek, ara vermek zorunda kaldığı İstanbul Erkek Muallim Mektebi’ni, sonrasında da 1930’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü, Profesör Köprülüzâde Mehmet Fuat Bey’in nezaretinde hazırladığı Melâmilik ve Melâmiler adlı tezi ile mezun oldu.

Konya, Kayseri, Balıkesir, Kastamonu liseleriyle İstanbul Haydarpaşa Lisesi’nde edebiyat öğretmenliğini yaptı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Farsça okutmanlığı yürüttü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde İslam-Türk Tasavvuf Tarihi ve Edebiyatı adlı dersler verdi. 1945’te Türk Ceza Kanunu’nun 142. Maddesinden Tek Parti İdaresi tarafından tutuklandı; 10 ay hapis yattıktan sonra beraat etti ve yeniden görevine iade edildi. 1949’da kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

Adını 1931 yılında çıkarttığı Melâmilik ve Melâmiler adlı yapıtıyla duyuran Abdulbaki Gölpınarlı, Türkiyat Mecmuası, Şarkiyat Mecmuası, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası’nın yanı sıra farklı dergi ve gazetelerde birçok sayıda bilimsel makale kaleme aldı.

İslam Ansiklopedisi ile Türk Ansiklopedisi’nin birçok maddelerini yazdı. Divan edebiyatını eleştirel olmaktan ziyade ideolojik bir yaklaşımla değerlendirdiği Divan Edebiyatı Beyanındadır (1945) adlı kitabıyla büyük tartışmalara yol açtı. Daha sonra, hata ettiğini belirterek yaklaşımını değiştirdi ve divan edebiyatı üzerine çalışmalar yaptı.

Abdulbaki Gölpınarlı ’nın Çalışmaları

  • Yunus Emre Divanı (1943-1948)
  • Fuzuli Divanı (1950)
  • Nedim Divanı (1951)
  • Mevlâna Celaleddin (1951)
  • Mevlânadan Sonra Mevlevilik (1953)
  • Menâkıb-ı Hacı Bektaş-ı Veli (1963)
  • Alevi Bektaşi Nefesleri (1963)
  • 100 Soruda Türkiye’de Mezhepler ve Tarikatlar (1969)
  • 100 Soruda Tasavvuf (1969)
  • Simavna Kadısıoğlu Şeyh Bedreddin (1966)
  • Hurufilik Metinleri Kataloğu (1973)
  • Hayyam ve Rubaileri (1973)
  • Tarih Boyunca İslam Mezhepleri ve Şiilik (1979)
  • Tasavvuftan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri (1978)
  • Kur’an-ı Kerîm ve Meali (1955)

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Lütfen Reklam Engelleyiciyi devre dışı bırakınız.