Psikoloji

Davranış Bozukluğu Nedir, Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Çocuklar, çocukluklarında bir noktada davranışlarını yönetmekle mücadele edecek, büyüdükçe arkadaşlık kurmayı öğrenecek ve davranışlarının diğerlerini nasıl etkilediğini daha iyi anlayacaklar. Bir çocuğun olumsuz davranış anlayışından yoksun olduğu ve başkalarının duyguları ile ilgilenmediği görülüyorsa, bu çocuk açısından büyük bir sorun var demektir.

Davranış Bozukluğu Nedir?

Davranış bozukluğu, çocuklarda ve gençlerde ortaya çıkabilecek ciddi bir davranışsal ve duygusal bozukluktur. Bu bozukluğu olan çocuklar veya gençler; kurallara uyma, başkalarının haklarına saygı duyma, empati kurma ve sosyal olarak kabul edilebilir bir şekilde davranma konusunda büyük zorluklar yaşarlar.

Davranış bozukluğu olan bir çocuk, arkadaşları ve çevresi tarafından kötü ve suçlu olarak nitelendirilebilir. Beyin hasarı, çocuk istismarı veya ihmali, genetik kırılganlık, okulda başarısızlık ve travmatik yaşam olayları dahil olmak üzere birçok faktör çocuğun davranış geliştirme bozukluğuna yol açabilir

Davranis Bozuklugu

Davranış Bozukluğunun Nedenleri Neler?

Nöropsikologlar, davranış bozukluğunun gelişmesi beynin ön lobunda öğrenme ve davranış düzenlemelerini engelleyebilecek bir bozulma ile ilgili olduğuna inanmaktadır. Ayrıca davranış bozukluğunun oluşmasında; biyolojik, genetik, çevresel, psikolojik ve sosyal faktörlerin etkisi olduğu düşünülüyor.

Biyolojik: Bazı araştırmalar, beynin bazı bölgelerinde meydana gelen kusurların ya da yaralanmaların davranış bozukluklarına neden olabileceği göstermektedir. Bu bozukluğu olan birçok çocuk ve genç, dikkat eksikliği, öğrenme bozuklukları, depresyon veya anksiyete bozuklukları belirtilerini taşıyacak hastalıkları bulunmaktadır.

Genetik: Davranış bozukluğu olan birçok kişi, duygu durumu bozuklukları, kaygı bozuklukları, madde kullanım bozuklukları ve kişilik bozuklukları da olmak üzere zihinsel hastalıkları olan bir akrabası bulunmaktadır.

Çevresel: Aile içi şiddet, çocuk istismarı, travmatik yaşantılar, ailede madde bağımlılığı ve ebeveynlerin tutarsız disiplini gibi faktörler davranış bozuklukların oluşmasına neden olur.

Psikolojik: Bazı psikologlar, davranış bozukluklarının ahlaki farkındalık (suçluluk ve pişmanlığın olmaması) sorunları ve bilişsel işlemedeki eksiklikleri yansıtabileceğine düşünülmektedir.

Sosyal: Düşük sosyoekonomik durumu ve meslektaşları tarafından kabul edilmemesi davranış bozukluğunun oluşmasına neden olabilir.

Bazı nedenler:

  • Yoksulluk
  • Ruh sağlığı sorunları
  • Aile içi şiddet
  • Beyin hasarı
  • Travmatik bir olay
  • Genler
  • Çocuk istismarı
  • Geçmiş okul başarısızlığı
  • Sosyal problemler

Davranış Bozukluğu Belirtileri

Davranış bozukluğu belirtileri tipik olarak Agresif, Yıkıcı, Kural ihlalleri ve Aldatıcı davranışlardan oluşur.

Ortak belirtiler:

  • Kavga etme
  • Tehdit etmek
  • Suç aleti kullanma
  • İnsan veya hayvanlara karşı acımasız olma
  • Hırsızlık
  • Okula gitmeme
  • Evden kaçmak
  • Yalan söyleme

 Davranış bozukluğu olan bazı kişilerde duygusal katılım eksikliği olabilir.

  • Kötü davranışından pişman olmama
  • Davranışsal sonuçlarıyla ilgili endişe eksikliği
  • Empati eksikliği
  • Okuldaki veya işte kaygı eksikliği
  • Duygusal ifade eksikliği

Davranış Bozukluğu Teşhisi

Çocuklar, ergenler ve yetişkinlere belirli bir sorunu gösteren belirti ve semptomlara dayanarak teşhis edilir. Davranış bozukluğu belirtileri varsa, doktor tıbbi ve psikiyatrik geçmişlerine bakarak değerlendirmeye başlar. Eğer kişi fiziksel belirtiler taşıyorsa; kan testleri, beyin görüntüleme ve diğer laboratuvar testleri yapabilir.

Bunun dışında çocuk veya gençlerde teşhisi, psikiyatri veya zihinsel sağlık uzmanı da yapabilir. Çocuğun davranışını gözlemleyerek, çevredekilerle konuşarak belirtilerini teşhis edebilir.

Psikiyatrist veya zihinsel sağlık uzmanı kişiyi davranış bozukluğu için değerlendirdiğinde, kişide olan veya yeni ortaya çıkan akıl sağlığı bozukluklarını da değerlendirmek isteyeceklerdir.

Davranış bozukluğu belirtilerinin çoğu anti sosyal kişilik bozukluğuna benzediğinden, İki bozukluğun arasında fazla farkın olmaması, kişinin her iki bozukluk belirtilerini teşhis etmek zor olabilir.  Fakat davranış bozukluğu tipik olarak çocuklarda teşhis edilir, bu sebeple bir yetişkin her iki bozukluğun belirtilerine karşılarsa, davranış bozukluğu yerine anti sosyal kişilik bozukluk teşhisi konur.

Bununla birlikte, davranış bozukluğu teşhisi konan çocuk ve yetişkinler, dikkat eksikliği, travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete bozuklukları, depresyon veya bipolar bozuklukta olmak üzere birlikte ortaya çıkan teşhisler taşıyabilir.

Davranış bozukluğu ile otizm spektrum bozukluğunu birbirinden ayırt etmek zor olabilir. Belirtilerin çoğu benzer görünse de iki tanı arasında birkaç temel fark vardır. Birincisi, davranış bozukluğu olan kişilerin sosyal öğrenme konusundaki eksiklikler nedeniyle sosyal etkileşim ile ilgili sorunlar yaşarken, otizmli insanların gelişimsel zorluklar nedeni ile sosyalleşmekte zorlandıklarıdır. Otizmli insanlar aynı zamanda, takıntı ve zorlama gibi içe dönük zorluklar ile karşı karşıya kalırken, davranış bozukluğu olan insanlar, suç faaliyeti veya şiddet gibi dışa dönük davranışlar sergiler.

Davranış Bozukluğunun Tedavisi

Davranış bozukluğu tedavisi, bireyin yaşına ve belirtilerine bağlı olarak değişecektir. Bozukluk bazen depresyona, bipolar bozukluğuna veya diğer zihinsel sağlığı ve davranış zorluklarına yol açabilir, bundan dolayı erken tedaviye başlamak çok önemlidir.

Çocukların tedaviye yanaşmaması tedaviyi zorlaştırabilir.  Davranış bozukluğu tedavisinde genellikle psikoterapist ve ilaç yer alır.

Psikoterapi: Çocuğun öfkeyi daha iyi bir şekillerde ifade etme ve kontrol etmeyi öğrenmesini sağlamaya çalışır. Bilişsel davranışçı terapi olarak adlandırılan terapi türü ile çocuğun, sorun çözme ve ahlaki akıl yürütme becerilerini, öfke kontrolünü ve dürtüsel davranışlarını iyileştirme konusundaki düşüncelerini yeniden şekillendirmeyi amaçlar.

Aile terapisi: aile etkileşimleri ve aile üyeleri arasındaki iletişimi geliştirmek için kullanılabilir. Ayrıca ebeveynlerin, çocuklarıyla çatışmasını azaltmak için bazı stratejiler yürütülebilir.

Grup terapisi: Çocuğun veya gençlerin akranlarıyla yapılan bu terapi, empati kurma, kişilerarası beceriler ve davranışlar geliştirmelerine yardımcı olmak için yapılabilir.

İlaç: Davranış bozukluğu için kullanılan herhangi bir ilaç yoktur. Fakat bu bozukluk ile birlikte ortaya çıkan bozukluklar için kullanılan ilaçlar kullanılabilir. Çocuğun dikkat sorunları, saldırganlık veya majör depresyon gibi ruh hali ile ilgili belirtileri varsa, ilaç reçete ile alınabilir.

Kaynak
Psych Guides, Better Healt, Medline plus

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön düğmesi
Kapat
Kapat

Adblock Algılandı

Lütfen reklam engelleyiciyi devre dışı bırakarak bizi desteklemeyi düşünün